80% van Zuid-Hollandse maaltijden van lokale bodem – kan dat?

foto: Marian van Charante Dat was de centrale vraag bij onze laatste Zuid Hollandse Voedselfamilie bijeenkomst.

Met een bevolking van 3,6 miljoen bestaat er in theorie een interne miljardenmarkt in Zuid-Holland, waar de agrofood sector beter op in zou kunnen spelen, met minder voedselkilometers als bijvangst. Maar produceren we hier wel de juiste ingrediënten voor een afwisselend en gezond dieet? En is er wel genoeg ruimte in de toekomst voor de land- en tuinbouw? Een klein team van number-crunchers – Pepik Henneman (Meneer de Leeuw), PJ Beers (DRIFT) en mijzelf – maakte een snelle rekensom.

Op 25 januari kwamen we bijeen met zo’n 30 leden van de ‘Zuidhollandse Voedselfamilie’, bestaande uit producenten, food ondernemers, beleidsmakers en onderzoekers om het hierover te hebben. We waren te gast bij Willem & Drees, distributiepioniers in Cothen, centraal gelegen onder de rook van Utrecht. Lees verder 80% van Zuid-Hollandse maaltijden van lokale bodem – kan dat?

Leren van de buik van Antwerpen

de buik van antwerpen - Adolphe CrispinSinds kort is in het MAS (Museum aan de Stroom) in Antwerpen de uitgebreide tentoonstelling Antwerpen à la Carte te zien. Aan de hand van schilderijen, oude en nieuwe kaarten en objecten (waaronder het toilet van koning Leopold II) maakt de bezoeker een reis door de voedselvoorziening van deze havenstad. Die haven bracht al vroeg waren uit de hele wereld naar Antwerpen, zoals koffie uit Mocha en later banenen uit Congo. Toch had de stad ook een lokaal netwerk van voedselvoorziening binnen en buiten de muren. Door de eeuwen heen zijn stedelijk beleid, ruimtelijke ordening en contact tussen producenten en consumenten essentieel geweest voor de beschikbaarheid van vers voedsel. Van mosselwijven met hondenkar tot distributiecentrum en hypermarkt. Wat kunnen we leren van de buik van Antwerpen?

Lees verder Leren van de buik van Antwerpen

Food XXL: even opletten!

Mehr-DemokratieVoedselvoorziening die transparant is en meer gericht op de regio. Die ambitie is steeds vaker te horen in het voedseldebat. Het is dan verleidelijk om de aandacht alleen te richten op het lokale, aaibare en alles wat een ‘menselijke maat’ heeft. Maar wie het serieus meent, moet ook een oogje in het zeil houden op de beurs en de Brusselse onderhandelkamers. Hieronder twee recente voorbeelden van veranderingen op het wereldtoneel, die onze voedselvoorziening sterk kunnen gaan bepalen: de gelekte TTIP-documenten over internationale landbouwafspraken en de mogelijke overname van de Amerikaanse zaadjesgigant Monsanto door het Duitse concern Bayer. Wat is hier aan de hand?

Lees verder Food XXL: even opletten!

Platform Duurzame Landbouw

voortgangsrapportage Platform Duurzame Landbouw Nederland is een spil in de internationale voedselvoorziening, Zuid-Holland spant hierin de kroon. Het naoorlogse agro-groeiregime dat dit mogelijk heeft gemaakt loopt echter ook tegen zijn grenzen aan. Bodemleven raakt uitgeput, stad en land raken van elkaar vervreemd en de marges voor de boer worden op de wereldmarkt steeds kleiner. Een groep innovatieve boeren en andere voedselondernemers stelt dat het ook anders kan, duurzamer, innovatiever, met betere onderlinge relaties en kortere ketens. Deze groep vormt samen met beleidsmakers van de provincie, LTO, enkele onderzoekers en het bureau Meneer de Leeuw het Platform Duurzame Landbouw. Op 18 mei presenteerde het platform een ideeënboek tijdens een ontbijt op het Provinciehuis in Den Haag, als startpunt voor een meerjarige samenwerking. VerseStad was erbij.
Lees verder Platform Duurzame Landbouw

Hoe Nederlands is onze keuken?

Jaques MeermanBestaat er zoiets als ‘de Nederlandse keuken’ en waar komt die vandaan? Welke ingrediënten, gebeurtenissen en handelsroutes hebben de gastronomie van de lage landen beïnvloed? En wat staat ons te wachten? Deze vragen waren voor Jacques Meerman de aanleiding voor het schrijven van zijn Kleine Geschiedenis van de Nederlandse Keuken (2015). Zo klein is ie met zijn 400 pagina’s trouwens niet. Bovendien vind ik het opschrijven van de Nederlandse geschiedenis aan de hand van recepten, van Romeinse tijd tot nu, best een ambitieus project. Meerman’s bescheidenheid heeft vermoedelijk meer te maken met de relatief kleine hoofdstukjes die hij daardoor aan elk onderwerp kan wijden: van Venetiaanse handelsrelaties tot botanische tuin van Leiden tot Zuidafrikaanse sambalsalade tot eenheidsworst gemaakt tijdens de tweede wereldoorlog tot patatje brandweer.

Het mooie van het boek is dat het ondanks het doodgewone onderwerp zoveel kleine verrassingen biedt. Zo blijken de oerhollandse spinazie en bloemkool van Nepalese en Arabische afkomst te zijn, at men in de Middeleeuwen een stuk kruidiger dan je zou denken, werden hier 600 jaar geleden al ravioli gemaakt (roffioelen) en is de automatiek geen Nederlandse maar een Duitse uitvinding (die weliswaar in Nederland het langst is blijven bestaan). Maar wat zegt het boek ons over de toekomst van de Nederlandse voedselvoorziening en steden? Lees verder Hoe Nederlands is onze keuken?